Bayrampaşa Halk Eğitimi Merkezi

Temel Öğrenme Gereksinmelerinin Karşılanması İçin Hareket Çerçevesi

GİRİŞ

1. Temel Öğrenme Gereksinmelerinin Karşılanması için Hareket Çerçevesi, hükümetlerin, uluslararası ve ikili kalkınma kuruluşlarının ve hükümet dışı kuruluşların temsilcilerini bir araya getirmiş olan Herkes için Eğitim Dünya Konferansı tarafından kabul edilen Herkes için Eğitim Dünya Beyannamesinden yola çıkarak hazırlanmıştır. Ortak bilgi birikiminin en üstün verileri ile katılımcıların kararlarını temel alarak oluşturulan çerçevenin, ulusal hükümetler, uluslararası kuruluşlar, iki taraflı yardım kuruluşları ve hükümet dışı kuruluşlar ve Herkes için Eğitim amacını benimseyenlere, Dünya Beyannamesinin uygulaması için kendi hareket planlarını oluştururken bir kaynak ve rehber oluşturması amaçlanmıştır. Çerçeve' de geniş kapsamlı üç düzeyde uyumlu hareket tanımlanmıştır: (i) tek tek ülkeler için doğrudan hareket, (H) belirli ortak nitelikler ve kaygılar taşıyan ülkeler arasında işbirliği, (iii) dünya toplumu içinde çok taraflı ve ikili işbirliği.

2. Hem tek tek ülkeler ve ülke grupları hem de uluslararası, bölgesel ve ulusal kuruluşlar, kendi hedefleri, direktifleri ve seçim bölgelerinin özellikleri doğrultusunda kendi hareket planları ve programlarını geliştirmek için Çerçeve 'yi kullanabilirler. UNESCO'nun Latin Amerika ve Karaibler Büyük Eğitim Projesi içinde edinilen on yıllık deneyim de bu biçimde oluşmuştur. Bu tür girişimler için verilebilecek diğer örnekler UNESCO Genel Konferansının 25. oturumunda (1989) kabul edilen UNESCO 2000 Yılına Kadar Cehaletin Yok edilmesi için Hareket Planı, ISESCO Özel Programı (1990-2000), Dünya Bankası'nın kendi ilk öğretim politikasına ilişkin yeni değerlendirme, USAlD'in Temel Eğitim ve Okuma-Yazma programı. Bu tür hareket planları, politikaları ve programları bu Çerçeve ile tutarlı olduğu sürece, bütün dünyada temel öğrenme gereksinmelerinin karşılanması için gösterilen çabalar ortak bir noktada buluşarak işbirliğini kolaylaştıracaktır.

3. Ülkeler, halklarının temel öğrenme gereksinmelerini karşılama konusunda pek çok ortak kaygı taşımakla birlikte, bu kaygıların yapısı ve yoğunluğu, temel eğitimin o ülkedeki konumuna olduğu kadar kültürel ve sosyoekonomik özelliklere de bağlı olarak, ülkeden ülkeye değişmektedir. Global olarak, okula kaydolma hızının bugünkü düzeyde kalması halinde, 2000 yılına gelindiğinde, sadece nüfus artışı nedeniyle ilkokula gidemeyen çocukların sayısı 160 milyonu aşacaktır. Aşağı Sahra Afrikası'nın büyük bölümünde ve başka yerlerdeki düşük gelirli bir çok ülkede sayıları hızla artmakta olan çocuklara evrensel ilköğretim sağlamak hala uzun vadeli bir mücadele sayılmaktadır. Yetişkinlerin okuma-yazma öğrenmesi alanında ilerleme kaydetmelerine rağmen, bu ülkelerin çoğunda okuma-yazma bilmeyenlerin oranı hala yüksektir ve işlevsel olarak cahil sayılan yetişkinlerin sayısı Asya ve Arap ülkelerinde olduğu kadar Avrupa ve Kuzey Amerika'da da artmaya devam etmekte ve önemli bir toplumsal sorun yaratmaktadır. Pek çok kişi ırk, cinsiyet, dil, özürlülük, etnik köken ya da politik inançlar nedeniyle eşit haklardan yararlanamamaktadır. Ayrıca, okulu terk etme oranlarındaki yükseklik ve öğrenme başarısının çok düşük oluşu bütün dünyada gözlenen ortak sorunlardır. Bu çok genel nitelendirmeler, açıkça ortaya konmuş amaçlar doğrultusunda, geniş ölçekli olarak yürütülecek kararlı bir hareketin ne denli gerekli olduğunu göstermektedir.

AMAÇLAR VE HEDEFLER

4. Herkes için Eğitim Dünya Beyannamesi tarafından onaylanan nihai amaç, bütün çocuklar, gençler ve yetişkinlerin temel öğrenme gereksinmelerinin karşılanmasıdır. Bu amaca ulaşmak için gösterilecek uzun vadeli çabalar, ara hedeflerin belirlenmesi ve bu hedeflere ne kadar yaklaşıldığının ölçülmesiyle daha etkili bir biçimde yürütülebilir. Ulusal ve alt düzeylerde uygun konumlarda bulunan yetkililer, Beyannamenin hedeflerini ve genel ulusal kalkınma amaç ve önceliklerini dikkate alarak bu tür ara hedefler belirleyebilirler.